Yurtdýþýnda çalýþan mühendislerin yasal durumu

Başlatan THE RISING, 01 Temmuz 2012, 22:35:03

« önceki - sonraki »

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

THE RISING


Çalýþmak üzere yurtdýþýna giden/gidecek olan inþaat mühendisleri, iþveren açýsýndan Türk iþveren ile gidenler ve yabancý iþverenler ile gidenler olarak ikiye ayrýlýr. Bu arkadaþlarýmýz iþverenlerle genelde sözleþme imzalamaktadýrlar. Yine bu arkadaþlarýmýz ÝÞKUR’un hazýrladýðý “Yurtdýþý Hizmet Akdi”nin Türkiye Ýþ Kurumu ÝÞKUR onayý olmadan yurtdýþýna çýkmalarý halinde, çalýþma koþullarýnda, sosyal güvenlik haklarýnda, ücretler ve sosyal haklarý konusunda ciddi hak kayýplarý ile karþý karþýya kalmaktadýrlar.

Sözkonusu iþ akdi sözleþmesi linki; http://statik.iskur.gov.tr/tr/istihdam/yurtdisi_hizmet_akdi.htm

Yurtdýþýna giden/gidecek olanlarýn haklarýný koruyabilmeleri için “Yurtdýþý Hizmet Akit”lerinin ÝÞKUR’ca onaylanmasýný saðlamalarý gerekmektedir. Çalýþanlar “Yurtdýþý Hizmet Akit” yapmayan iþvereni  0 312 419 01 51/ 210-209-208 nolu telefonlara bildirebilir.

Ýhtilaf halinde yasal durum þu þekildedir.
Çalýþýlan firma Türk firmasý ise; iþçi ve iþveren arasýnda Ýþ Sözleþmesi varsa bu sözleþmeye göre iþçi ile iþveren arasýnda doðan bir ihtilafýn çözümünde hangi hukukun uygulanacaðýna dair bir hüküm yoksa 5718 sayýlý Milletlerarasý Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkýnda Kanunun, Ýþ Sözleþmeleri Baþlýðý altýnda bulunan 27nci maddenin 2 nci fýkrasýnda “Taraflarýn hukuk seçimi yapmamýþ olmalarý halinde iþ sözleþmesine, iþçinin iþini mutad olarak yaptýðý iþyeri hukuku uygulanýr. Ýþçinin iþini geçici olarak baþka bir ülkede yapmasý halinde, bu iþyeri mutad iþyeri sayýlmaz.” ve ayný maddenin 3ncü fýkrasýnda ise “Ýþçinin iþini belirli bir ülkede mutad olarak yapmayýp devamlý olarak birden fazla ülkede yapmasý hâlinde iþ sözleþmesi, iþverenin esas iþyerinin bulunduðu ülke hukukuna tâbidir.” denilmektedir.

Çalýþýlan firma Türk firmasý ise; iþçi ve iþveren arasýnda Ýþ Sözleþmesi yoksa, çalýþan varsa, çalýþma ve/veya oturma iznini,
bordro, þirket yazýsý gibi bulabildiði belgeler ve/veya þahitler temin etmelidir.
Her iki durumda Türk mühendis ve iþçilerinin dava açmak istemeleri halinde, iþverenin Türkiye’deki ikametgâhýnýn veya þirket merkezinin bulunduðu þehrin mahkemeleri ile icra dairelerine baþvurmalarý gerekmektedir.

Çalýþýlan firma yabancý firma ise durum nedir?
Bazý ülkelerde yabancý iþçinin bizzat baþvurarak hakkýný arayabileceði makamlar vardýr. Örneðin Suudi Arabistan’da “Mekteb-ül Amel” (yani iþ kurumu) gibi. Böyle  durumlarda mahkemeye gitmek gerekmemektedir. Türk Elçiliklerinin Çalýþma Müþavirleri de iþçilerimize yardýmcý olabilmekte ya da yol göstermektedirler.

Sorun bu þekilde halledilemezse ne yapmak gerekir?
Yabancý firma Türkiye’de kayýtlý deðilse ya da Türkiye’de temsilcisi yoksa ya da Türkiye’de temsilcisi olduðu halde iþ sözleþmesinde bu temsilci taraf/sorumlu deðilse ihtilaf halinde Türkiye’de hak aranamamaktadýr. Bu durumda çalýþan hakkýný çalýþtýðý ülkede, oturduðu süre zarfýnda kendisi veya avukatý vasýtasýyla aramak zorundadýr.  Yukarýda bahsedildiði gibi öncelikle ve varsa o ülkenin iþ kurumuna baþvurulmalýdýr.

Ýþçi ve iþveren arasýnda geçerli bireysel iþ Sözleþmesi varsa bu sözleþmeye göre iþçi ile iþveren arasýnda doðan bir ihtilafýn çözümünde hangi hukukun uygulanacaðý sözleþmede düzenlenmiþ olmasý gerekir.
Yurt dýþýna yabancý þirketlerin Türkiye temsilcileri vasýtasýyla resmi olarak gidilmiþse bu firmalarýn imzalattýðý Türkiye Ýþ Kurumu Ýþkur onaylý sözleþmelerinde “Ýþveren ile iþçi arasýnda ister bu iþ sözleþmesinde isterse bu sözleþmede belirtilmeyen iþ iliþkilerinden doðan ihtilaflarda “iþveren” ile birlikte “iþveren vekili” de sorumludur. Ýhtilaf durumunda çalýþýlan ülkenin idari ve adli makamlarý yetkilidir. Ancak, iþverenin ad ve hesabýna Kurumca iþlem yapýlmasý halinde Kurumun sorumluluðunun olmayacaðýný taraflar kabul eder.” diye bir hüküm bulunabilir.

Ýþçi ve iþveren arasýnda geçerli bireysel Ýþ Sözleþmesi yoksa çalýþan,  varsa, çalýþma ve/veya oturma iznini, bordro, maaþ makbuzu, þirket yazýsý gibi bulabildiði belgeler ve/veya þahitler temin etmelidir.
Her halukarda Türk iþçilerinin sözleþmeden doðan ihtilaflarý için yabancý devlet makamlarýna baþvurmalarý ve/veya mahkemelerinde dava açmalarý gerekmektedir.

Not: Bu yazý sadece mühendislerimize ve iþçilerimize ön bilgi vermek amacýyla hazýrlanmýþtýr. Ýhtiyaç duyulan özel duruma iliþkin güncel bilgiler ve diðer hukuki yönler araþtýrmalýdýr. 

bpakman
B Ý L G Ý   G Ü Ç T Ü R

insaatdukkani

Merhaba inþaat sektörü dostlarý,
Lisans hayatýnýn son 1 senesinde her inþaat mühendisinin diline pelesenk olan ünlü deyiþ "Olmadý giderim yurtdýþýna, kýrarým dizimi 2 sene para biriktiririm. Ayda 2.000 USD biriktirsem."  Bu fikirden hareketle, ilk yazýmda sizin için ufak bir araþtýrma ve analiz yaptým. Ýnþaat Mühendisi Maaþý için 10 ülkeyi inceledim, asgari ücret ile oranladým. Ülkeler arasýnda karþýlaþtýrma yaparken su, kýrmýzý et, kira, faturalar ve benzin fiyatlarýný karþýlaþtýrdým. Ortaya aþaðýdaki ilginç tablo çýktý:
http://blog.insaatdukkani.com/2016/01/28/insaat-muhendisi-maasi